Các mức tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) khác nhau như 32%, 30% hay 29,5% xuất phát từ việc áp dụng cho các nhóm đối tượng cụ thể (người lao động Việt Nam, người nước ngoài, chủ hộ kinh doanh) và phạm vi các quỹ thành phần tham gia.
I. Giải thích chi tiết các mức tỷ lệ đóng bảo hiểm
- Tỷ lệ 32%: Áp dụng cho người lao động Việt Nam. Đây là mức đóng đầy đủ nhất, bao gồm: BHXH (25,5%), Bảo hiểm y tế (4,5%) và Bảo hiểm thất nghiệp (2%).
- Tỷ lệ 30%: Áp dụng cho người lao động nước ngoài. Bao gồm: BHXH (25,5%) và Bảo hiểm y tế (4,5%). Nhóm này không phải đóng Bảo hiểm thất nghiệp.
- Tỷ lệ 29,5%: Áp dụng cho Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và nhóm giám đốc, quản lý không hưởng lương (nhóm đối tượng mới từ 01/07/2025). Bao gồm: BHXH (25%) và Bảo hiểm y tế (4,5%). Nhóm này không có quỹ Tai nạn lao động và Bảo hiểm thất nghiệp.
II. Căn cứ pháp lý và quy định cụ thể từ 01/07/2025
1. Cơ cấu tỷ lệ đóng của Người lao động Việt Nam (32%)
- Người lao động đóng 10,5%: Gồm 8% Hưu trí – tử tuất, 1,5% BHYT, 1% BHTN.
- Doanh nghiệp đóng 21,5%: Gồm 14% Hưu trí – tử tuất, 3% Ốm đau – thai sản, 0,5% Tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, 3% BHYT, 1% BHTN.
2. Cơ cấu tỷ lệ đóng của Người lao động nước ngoài (30%)
- Người lao động đóng 9,5%: Gồm 8% Hưu trí – tử tuất, 1,5% BHYT.
- Doanh nghiệp đóng 20,5%: Gồm 14% Hưu trí – tử tuất, 3% Ốm đau – thai sản, 0,5% Tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp, 3% BHYT.
3. Điều kiện áp dụng mức đóng thấp hơn vào quỹ Tai nạn lao động
Doanh nghiệp có thể được giảm mức đóng vào quỹ Bảo hiểm Tai nạn lao động – Bệnh nghề nghiệp từ 0,5% xuống 0,3% nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo Nghị định 58/2020/NĐ-CP:
- Không bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về an toàn vệ sinh lao động, BHXH trong 3 năm gần nhất.
- Thực hiện báo cáo định kỳ đúng hạn và tần suất tai nạn lao động giảm ít nhất 15% (hoặc không xảy ra tai nạn) trong 3 năm liền kề.
Ví dụ thực tế
Với mức lương làm căn cứ đóng là 20.000.000 VND:
- Lao động Việt Nam (32%): Người lao động đóng 2.100.000 VND; Doanh nghiệp đóng 4.300.000 VND. Tổng nộp: 6.400.000 VND.
- Lao động nước ngoài (30%): Người lao động đóng 1.900.000 VND; Doanh nghiệp đóng 4.100.000 VND. Tổng nộp: 6.000.000 VND.
- Chủ hộ kinh doanh (29,5%): Tự đóng hoàn toàn 100% mức phí là 5.900.000 VND (gồm 25% BHXH và 4,5% BHYT).
Lưu ý quan trọng
- Từ ngày 01/07/2025, thuật ngữ “Mức lương cơ sở” được thay thế bằng “Mức tham chiếu” theo Luật BHXH 2024.
- Mức lương đóng BHXH bắt buộc tối đa không quá 20 lần mức tham chiếu.
- Doanh nghiệp cần phân loại chính xác quốc tịch và vị trí (Chủ hộ kinh doanh hay người làm công ăn lương) để áp dụng đúng tỷ lệ, tránh truy thu.
