Tổng hợp đầy đủ quy định nghỉ ốm đau 2025 theo Luật BHXH mới nhất. Cập nhật chi tiết về điều kiện, thời gian, mức hưởng, chế độ nghỉ ốm dài ngày và thủ tục hưởng.

Tóm tắt các ý chính

  • Điều kiện hưởng: Phải nghỉ việc để điều trị bệnh, tai nạn (không phải TNLĐ, BNN) và có giấy xác nhận của cơ sở y tế.
  • Thời gian nghỉ: Tối đa từ 30-70 ngày/năm tùy thuộc vào thời gian đóng BHXH và điều kiện làm việc.
  • Thay đổi lớn về ốm dài ngày: Bãi bỏ quy định nghỉ 180 ngày, thay bằng cơ chế 2 giai đoạn với mức hưởng giảm dần (từ 75% xuống 50%-65%).
  • Mức hưởng chính: Bằng 75% tiền lương tháng đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ.
  • Điểm mới: Bổ sung quy định hưởng trợ cấp khi nghỉ ốm nửa ngày.
  • Thủ tục: Người lao động phải nộp hồ sơ cho công ty trong vòng 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.

Chế độ nghỉ ốm đau là một trong những quyền lợi quan trọng nhất của người lao động khi tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc. Từ ngày 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 sẽ chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi đáng chú ý, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của cả người lao động và nghĩa vụ của doanh nghiệp. Việc nắm bắt kịp thời các quy định này là vô cùng cần thiết.

Trong bài viết này, Thuận Thiên sẽ tổng hợp và phân tích chi tiết các quy định nghỉ ốm đau cho người lao động mới nhất, giúp bạn hiểu rõ quyền lợi, điều kiện, thời gian nghỉ và mức hưởng trợ cấp để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Cơ sở pháp lý

I. Điều kiện hưởng và các trường hợp không được hưởng chế độ ốm đau

1. Các trường hợp được hưởng chế độ ốm đau

Theo Điều 42 Luật BHXH 2024, người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc được hưởng chế độ ốm đau khi phải nghỉ việc để điều trị và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền, thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Bản thân bị ốm đau, tai nạn mà không phải là tai nạn lao động.
  • Điều trị thương tật, bệnh tật tái phát do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
  • Bị tai nạn khi đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc từ nơi làm việc về nơi ở theo tuyến đường và trong khoảng thời gian hợp lý.
  • Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người theo quy định của pháp luật.
  • Nghỉ việc để chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm đau.

2. Các trường hợp không được hưởng chế độ ốm đau

Người lao động sẽ không được cơ quan BHXH giải quyết hưởng trợ cấp ốm đau nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Ốm đau, tai nạn do tự hủy hoại sức khỏe của bản thân.
  • Ốm đau, tai nạn do sử dụng chất ma túy, tiền chất ma túy trái pháp luật hoặc say rượu.
  • Người lao động nghỉ việc điều trị ốm đau, tai nạn trong thời gian đang nghỉ phép hằng năm, nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương.
  • Người lao động đang trong thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.

II. Thời gian nghỉ ốm đau tối đa được hưởng chế độ BHXH

1. Thời gian nghỉ ốm đau thông thường

Thời gian tối đa hưởng chế độ ốm đau trong một năm được tính theo ngày làm việc (không bao gồm ngày nghỉ lễ, Tết, nghỉ hằng tuần) và phụ thuộc vào thời gian đóng BHXH cũng như điều kiện làm việc.

  • Đối với người lao động làm việc trong điều kiện bình thường:
    • Đóng BHXH dưới 15 năm: Tối đa 30 ngày/năm.
    • Đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm: Tối đa 40 ngày/năm.
    • Đóng BHXH từ đủ 30 năm trở lên: Tối đa 60 ngày/năm.
  • Đối với người lao động làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; hoặc làm việc ở vùng có phụ cấp khu vực hệ số từ 0,7 trở lên:
    • Đóng BHXH dưới 15 năm: Tối đa 40 ngày/năm.
    • Đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm: Tối đa 50 ngày/năm.
    • Đóng BHXH từ đủ 30 năm trở lên: Tối đa 70 ngày/năm.

2. Chế độ nghỉ ốm đau dài ngày (áp dụng từ 01/07/2025)

Một trong những thay đổi lớn nhất trong quy định nghỉ ốm đau mới nhất là về chế độ ốm đau dài ngày. Quy định nghỉ tối đa 180 ngày/năm sẽ không còn được áp dụng. Thay vào đó, chế độ này được điều chỉnh theo 2 giai đoạn:

  • Giai đoạn 1: Người lao động mắc bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày do Bộ Y tế ban hành được nghỉ hưởng chế độ trong thời gian tối đa như mục 1 nêu trên (từ 30 đến 70 ngày tùy trường hợp). Mức hưởng trong giai đoạn này là 75% tiền lương đóng BHXH.
  • Giai đoạn 2: Sau khi hết thời gian nghỉ tối đa ở Giai đoạn 1 mà vẫn cần tiếp tục điều trị, người lao động được nghỉ tiếp với thời gian tối đa bằng thời gian đã đóng BHXH. Tuy nhiên, mức hưởng sẽ thấp hơn, cụ thể:
    • 65% mức lương: Nếu đã đóng BHXH từ đủ 30 năm trở lên.
    • 55% mức lương: Nếu đã đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm.
    • 50% mức lương: Nếu đã đóng BHXH dưới 15 năm.

Danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày được ban hành kèm theo Thông tư của Bộ Y tế, bao gồm các nhóm bệnh như: các bệnh ung thư, lao, HIV/AIDS, bệnh tim mạch mạn tính, bệnh thần kinh mạn tính…

3. Thời gian nghỉ chăm sóc con ốm dưới 7 tuổi

Khi con dưới 07 tuổi bị ốm đau và có xác nhận của cơ sở y tế, người lao động được nghỉ việc hưởng chế độ BHXH với thời gian như sau:

  • Con dưới 03 tuổi: Tối đa 20 ngày làm việc/năm cho mỗi con.
  • Con từ 03 tuổi đến dưới 07 tuổi: Tối đa 15 ngày làm việc/năm cho mỗi con.

Lưu ý quan trọng: Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia BHXH, mỗi người đều có quyền nghỉ chăm con theo số ngày nêu trên.

Thay đổi lớn về ốm dài ngày Bãi bỏ quy định nghỉ 180 ngày, thay bằng cơ chế 2 giai đoạn với mức hưởng giảm dần (từ 75% xuống 50%-65%)
Thay đổi lớn về ốm dài ngày Bãi bỏ quy định nghỉ 180 ngày, thay bằng cơ chế 2 giai đoạn với mức hưởng giảm dần (từ 75% xuống 50%-65%)

III. Mức hưởng trợ cấp ốm đau theo quy định mới nhất

1. Cách tính mức hưởng trợ cấp ốm đau

Theo Điều 45 Luật BHXH 2024, mức hưởng trợ cấp ốm đau được tính theo công thức chung:

Mức hưởng 1 ngày = (Tiền lương tháng đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc / 24 ngày) x 75%

  • Mức hưởng thông thường là 75% tiền lương tháng đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc.
  • Trường hợp đặc biệt (khoản 3 Điều 43 Luật BHXH 2024), người lao động có thể được hưởng 100% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

2. Mức hưởng trong các trường hợp nghỉ ốm dài ngày

Như đã đề cập ở trên, đối với trường hợp nghỉ ốm dài ngày, sau khi hết thời gian hưởng trợ cấp 75%, mức hưởng sẽ giảm dần theo số năm đóng BHXH:

  • Mức 65% cho người đóng BHXH từ 30 năm trở lên.
  • Mức 55% cho người đóng BHXH từ 15 đến dưới 30 năm.
  • Mức 50% cho người đóng BHXH dưới 15 năm.

IV. Hồ sơ và thủ tục hưởng chế độ ốm đau

1. Thành phần hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp

Theo quy định, hồ sơ hưởng chế độ ốm đau bao gồm các giấy tờ sau:

  • Trường hợp điều trị nội trú: Bản chính hoặc bản sao hợp lệ của Giấy ra viện. Nếu chuyển tuyến, cần có thêm giấy chuyển tuyến hoặc giấy chuyển viện.
  • Trường hợp điều trị ngoại trú: Bản chính Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH.
  • Trường hợp chăm sóc con ốm: Sổ y bạ của con và Giấy ra viện (nếu con điều trị nội trú) hoặc Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH (nếu con điều trị ngoại trú).

2. Quy trình và thời hạn giải quyết

Quy trình giải quyết chế độ ốm đau được thực hiện qua các bước sau:

  • Bước 1: Trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động nộp đầy đủ hồ sơ cho người sử dụng lao động.
  • Bước 2: Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, người sử dụng lao động lập danh sách và nộp cho cơ quan BHXH.
  • Bước 3: Cơ quan BHXH tiếp nhận và giải quyết chế độ cho người lao động trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

3. Thẩm quyền cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH

Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH phải được cấp bởi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động. Theo Thông tư 56/2017/TT-BYT, y, bác sĩ tại các cơ sở này được phân công mới có thẩm quyền ký giấy. Một lần khám chỉ được cấp một giấy nghỉ ốm. Nếu cần nghỉ dài hơn 30 ngày, người lao động phải tái khám để bác sĩ xem xét và cấp giấy mới.

V. Các điểm mới đáng chú ý khác về chế độ ốm đau từ 01/7/2025

Bên cạnh những thay đổi lớn kể trên, bạn cần lưu ý thêm một số điểm mới quan trọng:

  • Nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe: Người lao động đã nghỉ ốm từ 30 ngày trở lên trong năm, trong vòng 30 ngày sau khi đi làm lại mà sức khỏe chưa phục hồi thì được nghỉ dưỡng sức tối đa 10 ngày/năm.
  • Quy định đóng BHXH tháng đầu làm việc: Trường hợp người lao động nghỉ ốm từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng đầu tiên tham gia BHXH hoặc tháng đầu quay lại làm việc sau thời gian gián đoạn, cả người lao động và người sử dụng lao động vẫn phải đóng BHXH cho tháng đó.

VI. Tóm tắt Quy định nghỉ ốm đau mới nhất dành cho người lao động

Trên đây là toàn bộ những cập nhật quan trọng về quy định nghỉ ốm đau mới nhất theo Luật BHXH mới. Việc thay đổi cách tính thời gian nghỉ dài ngày, bổ sung chế độ nghỉ nửa ngày và các quy định liên quan khác đòi hỏi cả người lao động và doanh nghiệp phải nắm vững để thực hiện đúng và đảm bảo quyền lợi. Hy vọng bài viết của Thuận Thiên đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và chính xác nhất.

Từ khoá: chế độ ốm đauLuật BHXH 2024nghỉ ốm hưởng bhxh

Câu Hỏi Thường Gặp

Người lao động không được hưởng trợ cấp ốm đau nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
– Ốm đau, tai nạn do tự hủy hoại sức khỏe.
– Do say rượu hoặc sử dụng chất ma túy, tiền chất ma túy trái pháp luật.
– Đang trong thời gian nghỉ phép năm, nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương.
– Đang trong thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.

Thời gian nghỉ chăm con ốm dưới 7 tuổi (có xác nhận của cơ sở y tế) được quy định như sau:
– Tối đa 20 ngày làm việc/năm/con đối với con dưới 3 tuổi.
– Tối đa 15 ngày làm việc/năm/con đối với con từ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi.
Lưu ý: Nếu cả cha và mẹ đều tham gia BHXH, mỗi người đều được hưởng số ngày nghỉ này cho mỗi con.

Từ 01/7/2025, chế độ ốm đau dài ngày thay đổi lớn: không còn được nghỉ tối đa 180 ngày/năm. Thay vào đó, người lao động sẽ nghỉ theo 2 giai đoạn:
– Giai đoạn 1: Hưởng 75% lương trong thời gian tối đa theo quy định chung (từ 30-70 ngày tùy điều kiện).
– Giai đoạn 2: Nếu vẫn cần điều trị, được nghỉ tiếp với mức hưởng thấp hơn (50%, 55%, hoặc 65% tùy vào thời gian đã đóng BHXH).

Người lao động phải nộp đầy đủ hồ sơ (Giấy ra viện, Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH,…) cho người sử dụng lao động trong thời hạn 45 ngày, kể từ ngày trở lại làm việc. Nếu nộp quá thời hạn này mà không có lý do chính đáng, cơ quan BHXH có thể từ chối giải quyết.

Mức hưởng trợ cấp ốm đau thông thường bằng 75% tiền lương tháng đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc. Công thức tính cho một ngày nghỉ là:
Mức hưởng/ngày = (Tiền lương tháng đóng BHXH / 24 ngày) x 75%.
Đối với trường hợp nghỉ ốm dài ngày giai đoạn 2, tỷ lệ hưởng sẽ là 50%, 55% hoặc 65%.

  • Miễn trừ trách nhiệm và cảnh báo pháp lý
  • Hiệu lực văn bản: Các quy định pháp luật và trích dẫn trong bài viết có hiệu lực tại thời điểm biên tập (Ngày cập nhật). Hệ thống luật pháp (Kế toán, Thuế, Luật doanh nghiệp…) thường xuyên thay đổi và cập nhật mới.
  • Khuyến cáo: Nội dung chỉ mang tính chất tham khảo chung. Doanh nghiệp vui lòng không tự ý áp dụng khi chưa đối chiếu với quy định hiện hành hoặc chưa có sự tư vấn chuyên sâu từ chuyên gia.
  • Hỗ trợ: Thuận Thiên không chịu trách nhiệm cho các thiệt hại phát sinh từ việc tự ý áp dụng kiến thức trên website. Để có giải pháp an toàn và chính xác nhất cho doanh nghiệp của bạn, vui lòng liên hệ cơ quan chức năng, ban ngành có liên quan đến vấn đề của bạn để được tư vấn chuyên sâu và có giải pháp cụ thể.

Xem chi tiết: Chính sách nội dung & Miễn trừ trách nhiệm đầy đủ tại đây.