Năm 2026 đánh dấu một cuộc cách mạng trong các quy định về thuế, kế toán, và đăng ký doanh nghiệp. Hàng loạt thay đổi lớn có hiệu lực như: bãi bỏ hoàn toàn lệ phí môn bài, miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, áp dụng chế độ kế toán mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, và siết chặt xử phạt hóa đơn theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP.
Một sai sót nhỏ trong 30 ngày đầu tiên có thể khiến doanh nghiệp mới đối mặt với mức phạt lên đến 100 triệu đồng, thậm chí bị khóa mã số thuế. Trong bài viết này, Thuận Thiên sẽ tổng hợp và hướng dẫn bạn checklist đầy đủ các việc cần làm ngay sau khi thành lập công ty để hoạt động đúng luật và tránh rủi ro không đáng có.
Cơ sở pháp lý
- Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2025 (số 76/2025/QH15) – Quy định chung về thành lập và hoạt động doanh nghiệp.
- Nghị định 168/2025/NĐ-CP – Quy định chi tiết về thủ tục đăng ký doanh nghiệp.
- Thông tư 68/2025/TT-BTC – Ban hành bộ biểu mẫu mới trong đăng ký doanh nghiệp.
- Nghị quyết 198/2025/QH15 – Bãi bỏ lệ phí môn bài, miễn thuế TNDN 3 năm cho DNNVV.
- Nghị định 310/2025/NĐ-CP – Sửa đổi quy định xử phạt vi phạm về thuế, hóa đơn.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC – Ban hành chế độ kế toán doanh nghiệp mới.
- Luật Bảo hiểm xã hội 2024 – Quy định về đóng BHXH cho người lao động.
- Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 – Điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh thuế TNCN.
I. Những thay đổi quan trọng trong thủ tục đăng ký doanh nghiệp từ 2025-2026
Trước khi đi vào checklist công việc, bạn cần nắm rõ những thay đổi nền tảng về hồ sơ và thủ tục đăng ký doanh nghiệp theo quy định mới, áp dụng từ giữa năm 2025, tạo tiền đề cho năm 2026.
1. Bắt buộc sử dụng bộ biểu mẫu mới theo Thông tư 68/2025/TT-BTC
- Kể từ ngày 01/7/2025, mọi hồ sơ đăng ký thành lập mới hoặc đăng ký thay đổi thông tin doanh nghiệp đều phải sử dụng biểu mẫu ban hành kèm Thông tư 68/2025/TT-BTC.
- Thông tư này thay thế toàn bộ các mẫu cũ tại Thông tư 01/2021/TT-BKHĐT và 02/2023/TT-BKHĐT.
2. Nghĩa vụ mới: Kê khai danh sách chủ sở hữu hưởng lợi
- Doanh nghiệp phải lập Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi theo Mẫu số 10 (kèm Thông tư 68/2025/TT-BTC) và nộp cùng hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.
- Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân có quyền chi phối thực tế đối với doanh nghiệp (ví dụ: sở hữu từ 25% vốn trở lên hoặc có quyền quyết định các vị trí quản lý chủ chốt), nhằm tăng cường minh bạch và phòng chống rửa tiền.
3. Bắt buộc xác thực điện tử khi ủy quyền đăng ký doanh nghiệp
- Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, việc ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp phải gắn với cơ chế xác thực điện tử.
- Người ủy quyền (chủ doanh nghiệp) và người được ủy quyền (bên dịch vụ) phải dùng tài khoản đăng ký kinh doanh hoặc chữ ký số để xác thực, đảm bảo tính toàn vẹn và pháp lý của hồ sơ.
II. Checklist 10 việc cần làm ngay sau khi thành lập công ty 2026
Sau khi nhận được Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, bạn cần nhanh chóng hoàn thành các công việc dưới đây để đưa công ty vào hoạt động hợp pháp và hiệu quả.
1. Công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp
Theo Điều 32 Luật Doanh nghiệp 2020, trong vòng 30 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp bắt buộc phải công bố công khai các thông tin đăng ký trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
- Nội dung công bố: Bao gồm toàn bộ thông tin trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và danh sách cổ đông sáng lập/cổ đông nước ngoài (nếu là công ty cổ phần).
- Rủi ro nếu bỏ qua: Phạt tiền từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng theo Điều 45 Nghị định 122/2021/NĐ-CP. Nếu công bố sai nội dung, mức phạt có thể lên đến 30.000.000 đồng.
2. Treo biển tên công ty tại trụ sở chính
Đây là một trong những việc làm đầu tiên và cực kỳ quan trọng. Khoản 4 Điều 37 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định tên doanh nghiệp phải được gắn tại trụ sở chính, chi nhánh, văn phòng đại diện.
- Yêu cầu biển hiệu: Phải hiển thị đầy đủ Tên công ty, Mã số thuế, Địa chỉ (đúng theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp).
- Rủi ro nếu bỏ qua: Không gắn tên tại trụ sở chính có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đến 50.000.000 đồng theo điểm c khoản 2 Điều 52 Nghị định 122/2021/NĐ-CP. Đồng thời, cơ quan thuế có thể khóa mã số thuế nếu xác minh doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
3. Mua chữ ký số (USB Token) và đăng ký nộp thuế điện tử
Chữ ký số là công cụ bắt buộc để doanh nghiệp thực hiện các nghĩa vụ với cơ quan nhà nước. Không có chữ ký số, doanh nghiệp không thể kê khai thuế, nộp thuế, phát hành hóa đơn điện tử hay giao dịch bảo hiểm xã hội.
- Quy trình thực hiện: Liên hệ các nhà cung cấp uy tín (Viettel, VNPT, FPT…), sau đó dùng chữ ký số để đăng ký tài khoản giao dịch trên trang thuedientu.gdt.gov.vn.
- Lưu ý: Nên hoàn thành việc này ngay trong tuần đầu tiên sau khi có giấy phép, vì đây là điều kiện tiên quyết cho các bước tiếp theo.
4. Mở tài khoản ngân hàng và thông báo với cơ quan thuế
Doanh nghiệp phải mở tài khoản thanh toán tại ngân hàng và đăng ký số tài khoản này với cơ quan thuế quản lý. Đây là yêu cầu bắt buộc để các khoản chi phí của doanh nghiệp được công nhận là hợp lệ.
- Quy định mới về chi phí hợp lệ: Theo Luật Thuế TNDN 2025, các khoản chi có giá trị từ 5.000.000 đồng trở lên bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản) mới được tính là chi phí được trừ khi quyết toán thuế.
- Rủi ro nếu bỏ qua: Chậm thông báo số tài khoản ngân hàng với cơ quan thuế có thể bị phạt từ 1.000.000 đến 10.000.000 đồng tùy mức độ.
5. Kê khai thuế ban đầu – Hoàn toàn không còn lệ phí môn bài
Đây là thay đổi lớn nhất và là tin vui cho mọi doanh nghiệp mới thành lập trong năm 2026. Kể từ ngày 01/01/2026, lệ phí môn bài đã bị bãi bỏ hoàn toàn theo Nghị quyết 198/2025/QH15.
| Nội dung | Trước 2026 | Từ 01/01/2026 |
|---|---|---|
| Lệ phí môn bài | 2.000.000 – 3.000.000 đồng/năm | Bãi bỏ hoàn toàn – Không phải kê khai, không phải nộp |
| Tờ khai lệ phí môn bài | Bắt buộc nộp | Không phải nộp |
Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải nộp hồ sơ kê khai thuế ban đầu cho cơ quan thuế, bao gồm các văn bản đăng ký hình thức kế toán, phương pháp tính thuế GTGT, phương pháp trích khấu hao tài sản cố định…
6. Lựa chọn phương pháp tính thuế GTGT
Doanh nghiệp mới cần lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế Giá trị gia tăng (GTGT) là phương pháp khấu trừ hoặc phương pháp trực tiếp. Việc lựa chọn này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp xuất hóa đơn và kê khai thuế hàng quý/tháng.
- Phương pháp khấu trừ: Cho phép doanh nghiệp lấy thuế GTGT đầu ra trừ đi thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Phương pháp này có lợi khi doanh nghiệp có nhiều chi phí đầu vào có hóa đơn GTGT.
- Phương pháp trực tiếp: Tính thuế GTGT phải nộp bằng doanh thu nhân với một tỷ lệ % nhất định theo ngành nghề. Phương pháp này đơn giản hơn, phù hợp với doanh nghiệp nhỏ chưa hoàn thiện sổ sách.
Lưu ý: Chính sách giảm 2% thuế GTGT (từ 10% xuống 8%) cho một số nhóm hàng hóa, dịch vụ vẫn tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2026.
7. Đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử
Hóa đơn điện tử là bắt buộc 100% đối với mọi doanh nghiệp ngay từ khi bắt đầu hoạt động. Doanh nghiệp cần nộp tờ khai đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử (Mẫu 01/ĐKTĐ-HĐĐT) qua cổng thuế điện tử.
Đặc biệt, từ ngày 16/01/2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP có hiệu lực, siết chặt các mức phạt liên quan đến hóa đơn. Mức phạt được áp dụng lũy tiến theo số lượng hóa đơn vi phạm.
| Hành vi: Không lập hóa đơn khi bán hàng | Mức phạt mới (từ 16/01/2026) |
|---|---|
| Vi phạm từ 1 – 9 hóa đơn | 1.000.000 – 2.000.000 đồng |
| Vi phạm từ 10 – 20 hóa đơn | 10.000.000 – 30.000.000 đồng |
| Vi phạm từ 20 – 50 hóa đơn | 30.000.000 – 50.000.000 đồng |
| Vi phạm từ 50 hóa đơn trở lên | 60.000.000 – 80.000.000 đồng |
8. Tổ chức bộ máy kế toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Năm 2026 là năm đầu tiên áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp mới theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC). Doanh nghiệp mới thành lập phải áp dụng ngay từ đầu.
- Thay đổi quan trọng: Tên gọi “Bảng cân đối kế toán” đổi thành “Báo cáo tình hình tài chính“; hệ thống tài khoản kế toán có nhiều thay đổi, bổ sung và loại bỏ một số tài khoản cấp 2; hệ thống mẫu sổ sách cũng được tinh gọn.
- Việc cần làm: Bổ nhiệm người phụ trách kế toán (hoặc thuê dịch vụ), lựa chọn phần mềm kế toán đã cập nhật theo Thông tư 99, và thiết lập hệ thống sổ sách, chứng từ theo quy định mới.
9. Đăng ký bảo hiểm xã hội (BHXH) cho người lao động
Khi có nhân viên ký hợp đồng lao động, doanh nghiệp phải đăng ký tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho họ trong vòng 30 ngày. Tổng tỷ lệ đóng năm 2026 là 32% trên quỹ lương, trong đó doanh nghiệp đóng 21,5% và người lao động đóng 10,5%.
- Điểm mới 2026: Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (bao gồm chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp…); bắt đầu triển khai sổ BHXH bản điện tử.
- Đừng quên kinh phí công đoàn: Sau khi đăng ký BHXH, doanh nghiệp cần liên hệ Liên đoàn lao động địa phương để đóng kinh phí công đoàn bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
10. Hoàn thiện giấy phép con và các điều kiện kinh doanh
Nhiều ngành nghề kinh doanh có điều kiện yêu cầu phải có “giấy phép con” hoặc chứng chỉ hành nghề trước khi hoạt động (ví dụ: vận tải, thực phẩm, xây dựng, dịch vụ kế toán…).
- Hậu quả nghiêm trọng: Kinh doanh khi chưa đủ điều kiện có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đến 100.000.000 đồng theo Điều 46 Nghị định 122/2021/NĐ-CP.
- Hành động: Doanh nghiệp cần rà soát kỹ ngành nghề đã đăng ký để xin các giấy phép cần thiết trước khi chính thức cung cấp sản phẩm, dịch vụ ra thị trường.
III. Ưu đãi thuế TNDN quan trọng cho doanh nghiệp mới năm 2026
Năm 2026 mang đến những chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) rất lớn mà doanh nghiệp mới không thể bỏ lỡ.
1. Miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
- Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 20/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế TNDN trong 03 năm liên tục kể từ khi có doanh thu chịu thuế.
- Chính sách này áp dụng cho doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí về số lao động và doanh thu theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP.
2. Áp dụng thuế suất TNDN phân bậc
Luật Thuế TNDN 2025 áp dụng biểu thuế suất phân bậc thay vì một mức 20% như trước, giúp các doanh nghiệp quy mô nhỏ và siêu nhỏ giảm bớt gánh nặng thuế.
| Tổng doanh thu năm | Thuế suất TNDN áp dụng |
|---|---|
| Không quá 3 tỷ đồng | 15% |
| Trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng | 17% |
| Trên 50 tỷ đồng | 20% |
IV. Cập nhật thuế TNCN 2026 – Mức giảm trừ gia cảnh mới
Doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) trước khi trả lương cho nhân viên. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh tăng mạnh, giúp người lao động tăng thu nhập thực nhận.
| Đối tượng giảm trừ | Mức cũ (trước 2026) | Mức mới (từ 2026) |
|---|---|---|
| Bản thân người nộp thuế | 11 triệu/tháng | 15,5 triệu/tháng (186 triệu/năm) |
| Mỗi người phụ thuộc | 4,4 triệu/tháng | 6,2 triệu/tháng |
Ngoài ra, biểu thuế lũy tiến từng phần cũng được rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc (5%, 10%, 20%, 30%, 35%), giúp đơn giản hóa cách tính thuế.
V. Bảng tổng hợp các mức phạt vi phạm phổ biến
| Hành vi vi phạm | Mức phạt (VNĐ) |
|---|---|
| Không công bố nội dung ĐKDN đúng hạn | 10.000.000 – 20.000.000 |
| Không treo biển tên công ty tại trụ sở | 30.000.000 – 50.000.000 |
| Chậm nộp tờ khai thuế trên 90 ngày | 15.000.000 – 25.000.000 |
| Không lập hóa đơn khi bán hàng (từ 50 hóa đơn) | 60.000.000 – 80.000.000 |
| Kinh doanh ngành nghề có điều kiện khi chưa đủ giấy phép | 50.000.000 – 100.000.000 |
VI. Tóm tắt các việc cần làm ngay sau khi thành lập công ty 2026
Việc tuân thủ đúng các quy định ngay từ những ngày đầu không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt nặng mà còn xây dựng một nền tảng pháp lý vững chắc cho sự phát triển dài hạn.
Checklist việc cần làm ngay sau khi thành lập công ty 2026 đã thay đổi rất nhiều, trong đó các điểm nhấn quan trọng nhất là việc bãi bỏ lệ phí môn bài, áp dụng chế độ kế toán mới, các ưu đãi thuế TNDN hấp dẫn và các mức phạt nghiêm khắc hơn đối với vi phạm về hóa đơn. Bằng việc thực hiện đầy đủ các bước trên, Thuận Thiên tin rằng doanh nghiệp của bạn sẽ có một khởi đầu thuận lợi và an toàn.
